w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Tyrawa Wołoska

Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 1 oraz art. 40 ust. 2 pkt ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 z późn. zm.), Rada Gminy w Tyrawie Wołoskiej Ilekroć w niniejszym Statucie jest mowa o:
1) Gminie – należy przez to rozumieć Gminę Tyrawa Wołoska;
2) Radzie – należy przez to rozumieć Radę Gminy Tyrawa Wołoska;
3) Wójcie – należy przez to rozumieć Wójta Gminy Tyrawa Wołoska;
4) Komisji Rewizyjnej – należy przez to rozumieć Komisję Rewizyjną Rady Gminy Tyrawa
    Wołoska;
5) Komisji – należy przez to rozumieć Komisje Rady Gminy Tyrawa Wołoska;
6) Urzędzie – należy przez to rozumieć Urząd Gminy Tyrawa Wołoska;
7) Statucie – należy przez to rozumieć Statut Gminy Tyrawa Wołoska.
  Gmina Tyrawa Wołoska jest wspólnotą samorządową, obejmującą wszystkich jej mieszkańców.
  Gmina Tyrawa Wołoska położona jest w Powiecie Sanockim w Województwie Podkarpackim
i obejmuje obszar 6927,5548 ha. Siedzibą organów Gminy jest miejscowość Tyrawa Wołoska.
                                                             
§ 5 
W Gminie tworzone są jednostki pomocnicze – sołectwa.
 
§ 6 
W skład Gminy wchodzi pięć sołectw.
 
§ 7 
 
W celu wykonywania zadań Gmina tworzy jednostki organizacyjne.  
 
§ 8   
Organami Gminy są:
1) Rada Gminy Tyrawa Wołoska;
2) Wójt Gminy Tyrawa Wołoska.
Rozdział II 
Jednostki pomocnicze Gminy
 
§ 9 
1. O utworzeniu, łączeniu i podziale sołectw, a także zmianie jego granic, rozstrzyga Rada
    w drodze uchwały po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
2. Przy tworzeniu sołectw i ustalaniu ich granic bierze się pod uwagę jednorodność układu
    osadniczego i przestrzennego oraz więź społeczną.
3. Inicjatorem tworzenia, łączenia i podziału sołectw, a także zmian ich granic, mogą być
    mieszkańcy sołectwa oraz organy Gminy.
4. Do znoszenia sołectw stosuje się odpowiednio ust. 1, 2 i 3.
 
§ 10   
Zasady i tryb przeprowadzania wyborów organów sołectwa oraz organizację i zakres ich działania określa Rada odrębnym statutem.   
§ 11  
1. W budżecie Gminy zapewnia się środki finansowe na działalność statutową sołectwa.  Ich
    wysokość na każdy rok budżetowy określa Rada.
2. Obsługę finansowo – księgową w zakresie dysponowania środkami finansowymi sołectwa
    prowadzi Urząd.
§ 12  
Sołectwa podlegają nadzorowi na zasadach określonych w ich statutach.  
 
Rozdział III 
Organizacja wewnętrzna Rady  
 
§ 13 
1. Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym Gminy.
2. Ustawowy skład Rady Gminy w Tyrawie Wołoskiej wynosi 15 radnych.
3. Radni reprezentują wyborców, utrzymują stałą więź z mieszkańcami Gminy i organizacjami
    działającymi na terenie Gminy, przyjmują zgłaszane postulaty i przedstawiają je organom Gminy
    do rozpatrzenia.
4. Radni mają obowiązek:
   1) informowania wyborców o stanie Gminy;
   2) konsultowania spraw wnoszonych pod obrady Rady;
   3) informowania o zamierzeniach i dokonaniach Rady, przyjmowania postulatów, skarg
       i wniosków  mieszkańców Gminy i przedstawiania ich organom Gminy do rozpatrzenia.
5. Radni mają obowiązek co najmniej raz w roku odbywać spotkania z mieszkańcami.
 
§ 14  
1. Radni mogą tworzyć, składające się z co najmniej trzech osób, kluby radnych.
2. O powołaniu klubu, jego składzie i władzach Przewodniczący klubu informuje pisemnie
    Przewodniczącego Rady. Na najbliższej sesji, prowadzący obrady Rady informację tę podaje
    do wiadomości wszystkich radnych. Radny może być członkiem tylko jednego klubu.
 
§ 15  
Do wypowiadania się w każdej sprawie, będącej przedmiotem obrad Rady klub może wydelegować swojego przedstawiciela. W dyskusji nad projektami uchwał przedstawiciele klubów otrzymują głos w pierwszej kolejności. 
§ 16
Rada powołuje Komisję Rewizyjną oraz inne Komisje stałe lub doraźne, określając w uchwale
o ich powołaniu przedmiot działania i skład osobowy. 
§ 17  
1. Na pierwszej sesji po wyborach Rada wybiera Przewodniczącego Rady.
2. Rada Gminy wybiera ze swego grona przewodniczącego i 2 Wiceprzewodniczących
    bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu Rady,
    w głosowaniu tajnym.
§ 18  
W przypadku odwołania lub wygaśnięcia mandatu Przewodniczącego Rady lub Wiceprzewodniczących Rady, Rada dokonuje wyboru na wakujące stanowisko na najbliższej sesji Rady. Wniosek o odwołanie Przewodniczącego Rady lub Wiceprzewodniczących Rady może być złożony, co najmniej 14 dni przed sesją, na której ma być głosowany. 
 
§ 19  
1. W przypadku nieobecności Przewodniczącego Rady, jego zadania wykonuje wyznaczony przez
    niego Wiceprzewodniczący Rady.
2. W przypadku niewyznaczenia Wiceprzewodniczącego Rady, zadania Przewodniczącego Rady
    wykonuje Wiceprzewodniczący Rady najstarszy wiekiem.
 
§ 20
1. Radnym przysługują diety i zwrot kosztów podróży służbowych na zasadach ustalonych przez
    Radę w odrębnej uchwale.
2. Obsługę biurową Rady zapewnia wyznaczony pracownik Urzędu.
 
 
Rozdział IV 
Tryb pracy Rady 
Sesje Rady 
 
§ 21  
1. Rada obraduje na sesjach i rozstrzyga w formie uchwał wszystkie sprawy pozostające w zakresie
    działania Gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
2. Rada w formie uchwał może przyjąć:
   1)  oświadczenia zawierające stanowisko w określonej sprawie;
   2)  deklaracje, w których zobowiązuje się do określonego postępowania;
   3)  apele lub wnioski wzywające do określonego postępowania, podjęcia inicjatywy czy działania. 
 
§ 22 
1. Rada może odbywać sesje uroczyste. Porządek sesji uroczystych ustala Przewodniczący Rady
    w porozumieniu z Wiceprzewodniczącymi Rady. Porządek sesji uroczystej nie może być
    zmieniony.
2. W czasie odbywania sesji, o których mowa w ust. 1, dopuszczalne jest pominięcie  w porządku
    obrad niektórych wymogów proceduralnych i wprowadzenie elementów uroczystych,
    np. wręczenie odznaczeń, uczestniczenie pocztu sztandarowego czy oprawy artystycznej.      
 
§ 23  
1. Rada Gminy obraduje na sesjach zwoływanych w miarę potrzeb, nie rzadziej niż raz na kwartał.
2. Na pisemny wniosek Wójta lub co najmniej 3 radnych zwołuje się sesje nadzwyczajne
    z terminem jej odbycia w ciągu 7 dni od daty złożenia wniosku z ustalonym przez
    wnioskodawców porządkiem obrad.
   
 
 
 
 
Przygotowanie sesji  
 
§ 24 
1. Sesje przygotowują – ustalając projekt porządku obrad, miejsce, dzień i godzinę rozpoczęcia sesji
    – Przewodniczący we współpracy z Wójtem  i Wiceprzewodniczącymi Rady.
2. W porządku obrad powinny znajdować się:
   1) projekty uchwał;
   2) interpelacje i zapytania;
   3) wolne wnioski;
   4) oświadczenia i informacje;
   5) tematy, o wniesienie których wystąpiło co najmniej 3 radnych lub klub radnych. 
 
§ 25 
O sesji powiadamia się radnych na 7 dni  przed ustalonym terminem obrad, wysyłając zawiadomienia zawierające dane o miejscu i czasie rozpoczęcia sesji, projekt porządku obrad oraz projekty uchwał i niezbędne materiały związane z przedmiotem sesji, a sesji nadzwyczajnej na              3 dni przed wyznaczonym dniem obrad sesji.
 
 
§ 26  
Przewodniczący Rady jest zobowiązany do zawiadamiania o sesji przewodniczących jednostek pomocniczych na takich samych zasadach jak radnych.
 
§ 27 
Przewodniczący Rady podaje do wiadomości publicznej informację o terminie, miejscu                    i przedmiocie obrad. Informację tę podaje się poprzez rozplakatowanie obwieszczeń na tablicach ogłoszeń na terenie Gminy, umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej a także w inny zwyczajowo przyjęty sposób.
 
Przebieg sesji 
 
§ 28 
1. Sesję otwiera i prowadzi obrady Przewodniczący Rady, a w razie jego nieobecności lub gdy
    zachodzi potrzeba zastąpienia go na posiedzeniach - jeden z Wiceprzewodniczących Rady - 
    zwany w dalszej części Statutu "prowadzącym obrady”.
2. W sesjach Rady uczestniczy: Wójt, Zastępca Wójta, Sekretarz oraz Skarbnik Gminy.
3. Do udziału w sesjach Rady mogą być zobowiązani przez Wójta kierownicy referatów Urzędu
    Gminy oraz kierownicy gminnych jednostek organizacyjnych lub inni pracownicy Urzędu.
4. Podczas obrad na sali może być obecna publiczność.
 
§ 29  
1. Prowadzący obrady otwiera sesję następującą formułą:   ”Wysoka Rado, otwieram ....... sesję
    Rady Gminy Tyrawa Wołoska”.
2. Po otwarciu sesji prowadzący obrady na podstawie przedłożonej mu listy obecności stwierdza
    prawomocność bądź też nieprawomocność obrad.
 
§ 30 
1. Sesja odbywa się co do zasady na jednym posiedzeniu, jednakże Rada może postanowić
    o kontynuowaniu obrad w innym terminie, na następnym posiedzeniu tej samej sesji. Może
    to nastąpić w szczególności ze względu na niemożność rozpatrzenia całości spraw porządku
    obrad na jednym posiedzeniu, uzasadnione poszerzenie porządku, potrzebę dodatkowych
    materiałów, dużą liczbę dyskutantów lub inne przeszkody uniemożliwiające Radzie właściwe
    obradowanie bądź rozstrzygnięcie spraw. Termin następnego posiedzenia tej samej sesji
    prowadzący wyznacza nie później niż 7 dni od dnia odbywania aktualnego posiedzenia i ogłasza
    przed zakończeniem posiedzenia.
2. Prowadzący obrady postanawia o przerwaniu posiedzenia w przypadku braku quorum w trakcie
    obrad, wyznaczając nowy bądź przewidywany termin jego zwołania. Fakt przerwania
    posiedzenia oraz nazwiska i imiona radnych, którzy z przyczyn nieusprawiedliwionych opuścili
    obrady (co spowodowało brak quorum), odnotowuje się w protokole.
3. Radni stwierdzają swą obecność na sesji złożeniem podpisu na liście obecności i są zobowiązani
    zgłosić prowadzącemu opuszczenie sesji w trakcie jej trwania wpisując na listę obecności
    godzinę wyjścia z sesji.
4. Radny, który nie może uczestniczyć w posiedzeniach Rady, obowiązany jest zawiadomić o tym
    Przewodniczącego Rady i usprawiedliwić swoją nieobecność.
5. Jeżeli radny nie może uczestniczyć w posiedzeniu Komisji, obowiązany jest zawiadomić
    przewodniczącego Komisji i usprawiedliwić przyczynę swojej nieobecności.
6. Radni obowiązani są przybywać na sesje i Komisje punktualnie i brać w nich udział do końca.
 
§ 31  
1. Na początku każdej sesji Rada ustala ostateczny kształt porządku obrad.
    Porządek obrad obejmuje:

1. przyjęcie protokołu z ostatniej sesji;
2. zgłaszanie ewentualnych uwag i poprawek do protokołu sesji;
3. informacje Przewodniczącego Rady o złożonych interpelacjach i działaniach Rady;
4. sprawozdania z działalności Komisji Rady;
5. sprawozdania z działalności Wójta w okresie międzysesyjnym, zwłaszcza                       
   z wykonania uchwał Rady;
6. interpelacje radnych;
7. rozpatrzenie projektów uchwał lub zajęcie stanowiska;
8. odpowiedzi na zapytania Radnych;
9. odpowiedzi na zapytania innych uczestników obrad, po uprzednim wyrażeniu zgody Rady                    na udzielenie głosu uczestnikowi nie będącemu członkiem Rady, kierownictwa Urzędu lub sołtysem.

10) odpowiedzi na zapytania zgłoszone na poprzedniej sesji.          
2. Z wnioskiem o uzupełnienie lub zmianę w projekcie porządku obrad może wystąpić radny
    oraz Wójt. Rada może wprowadzić zmiany w porządku obrad zwykłą większością głosów.
    Przez zmianę porządku obrad rozumie się także zdjęcie punktu z porządku obrad na etapie
    rozpatrywania projektu uchwały przed realizacją punktu, o którym mowa w § 35 ust. 2 pkt 4.
3. Do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w § 23 ust. 2 (sesja
    nadzwyczajna), stosuje się przepis ust. 2, z tym że dodatkowo wymagana jest zgoda
    wnioskodawcy. 
4. Sprawozdanie Komisji stałych Rady, składają przewodniczący tych Komisji lub sprawozdawcy
    wyznaczeni przez Komisje.
5. Przewodniczący niestałych Komisji Rady składają sprawozdania na zakończenie działalności
    tych Komisji lub na wezwanie Rady.
6. Sprawozdanie z działalności Wójta składa Wójt lub w jego imieniu inny pracownik Urzędu przez
    niego wyznaczony.
§ 32  
1. Radni mogą zgłaszać pisemne wnioski kierowane do Przewodniczącego Rady
    lub Wiceprzewodniczących Rady oraz Komisji stałych lub doraźnych, w sprawach leżących 
    w ich kompetencjach.
2. Wniosek przyjęty przez Radę zobowiązuje adresata do zajęcia stanowiska lub podjęcia
    określonego działania. 
§ 33 
1. Interpelacja dotyczy spraw z zakresu bieżącego zarządzania w Gminie i obejmuje wskazanie
    konieczności rozwiązania problemu oraz żądanie zajęcia stanowiska przez Wójta.
2. Interpelacje składa się w formie pisemnej Przewodniczącemu Rady, który kieruje je do Wójta.
    W przypadku, gdy interpelacja została wniesiona w okresie między sesjami Rady, na wniosek
    radnego prowadzący obrady przedstawia jej treść na najbliższym posiedzeniu.
3. Odpowiedź na interpelację powinna być udzielona na piśmie, a na życzenie interpelującego,
    przedstawiona w punkcie interpelacje na najbliższej sesji, przypadającej po upływie dwóch
    tygodni od daty złożenia interpelacji.
4. W przypadku, kiedy sprawa będąca przedmiotem interpelacji jest szczególnie skomplikowana, 
    termin udzielenia odpowiedzi ustala się na 1 miesiąc. O tym fakcie należy powiadomić
    składającego interpelację.
5. Na wniosek co najmniej 3 radnych, Przewodniczący Rady jest zobowiązany
    wprowadzić do porządku obrad punkt, którego przedmiotem będzie omówienie odpowiedzi
    na  interpelację. 
§ 34 
1. Zapytanie jest zwróceniem się o informację lub wyjaśnienie, dotyczącym spraw leżących 
    w kompetencji Wójta i może być złożone ustnie i pisemnie na sesji lub między sesjami.
2. Każdy radny oraz  sołtysi uczestniczący w sesji Rady mają prawo zadawać pytania               
    i zwracać się o wyjaśnienia we wszystkich sprawach, które dotyczą problemów Gminy,
    jej organów  oraz zakresu działania Rady.
3. Odpowiedź na zapytanie udzielają Przewodniczący Rady, przewodniczący Komisji Rady, Wójt
    lub wyznaczony przez Wójta pracownik ustnie lub - jeśli zagadnienie wymaga dodatkowego
    zbadania – pisemnie w ciągu 14 dni. Na wniosek radnego treść udzielonej odpowiedzi
    przedstawiana jest na najbliższej sesji Rady.
4. Zapytanie i wolne wnioski mogą przedstawiać obecni na sesji obywatele, pod warunkiem
    udzielenia im głosu zwykłą większością głosów.
 
§ 35   
1. Obrady odbywają się według ustalonego porządku obrad, przy czym, o ile Rada nie postanowi
    inaczej, w uzasadnionych wypadkach, prowadzący może dokonywać zmian  w kolejności
    realizacji poszczególnych punktów tego porządku.
2. Rozpatrywanie każdego projektu uchwały przebiega wg następującego schematu:
   1) omówienie treści uchwały przez wnioskodawcę;
   2) przedstawienie opinii Komisji merytorycznych i innych wymaganych opinii;
   3) pytania do wnioskodawcy;
   4) udzielenie odpowiedzi na zadane pytania i odniesienie się wnioskodawcy do opinii;
   5) dyskusja;
   6) głosowanie. 
3. Negatywna opinia Komisji powinna być przedstawiona na piśmie.
4. Głosowanie nad uchwałą może być przesunięte na dalszą część sesji.
5. Po przedstawieniu opinii Komisji merytorycznych i stanowisk poszczególnych klubów radnych,
    dotyczących tematu będącego  przedmiotem porządku obrad, Rada może zwykłą  większością
    głosów podjąć decyzję o zdjęciu punktu z porządku obrad w celu przedstawienia dodatkowych
    materiałów, uzyskania uzupełniających informacji lub skierowania projektu do ponownego
    rozpatrzenia przez Komisje Rady.
6. W dyskusji, prowadzący obrady udziela radnym głosu według kolejności   zarejestrowanych
    zgłoszeń, lecz w uzasadnionych przypadkach może, a w sprawach  formalnych – jest
    zobowiązany, udzielić głosu poza kolejnością. Prowadzący obrady może zabierać głos w każdym
    momencie obrad.
7. Przedmiotem wniosków formalnych mogą być w szczególności sprawy:
  1) odroczenia sesji i kontynuowania obrad na następnym posiedzeniu;
  2) stwierdzenia quorum;
  3) zdjęcia danego tematu z porządku obrad;
  4) zakończenia dyskusji i przystąpienie do głosowania;
  5) zamknięcia listy zgłoszonych mówców;
  6) ograniczenia czasu wystąpień dyskutantów;
  7) sprecyzowania poprawki lub wniosku poddanego pod głosowanie;
  8) ponownego przeliczenia głosów;
  9) ponownego głosowania (reasumpcji);
10) przesunięcia głosowania nad uchwałą;
11) kolejności głosowania nad wnioskami;
12) przerwy w obradach sesji i czasu jej trwania.
8. Po wysłuchaniu wnioskodawcy i jednego głosu przeciwnego wnioskowi, prowadzący obrady
    poddaje wniosek o charakterze formalnym pod głosowanie.
9. Czas trwania wystąpienia w dyskusji nie powinien przekraczać 5 minut, a powtórne zabranie
    głosu w tej samej sprawie 3 minuty. W uzasadnionych przypadkach prowadzący obrady może
    przedłużyć czas wystąpienia.
§ 36  
1. Prowadzący obrady czuwa nad sprawnym przebiegiem i zachowaniem porządku obrad 
    oraz może czynić uwagi dotyczące przestrzegania formy i czasu trwania wystąpień.
2. Prowadzący obrady może nakazać opuszczenie sali obrad przez osoby spoza Rady, które swoim
    zachowaniem lub wystąpieniami zakłócają porządek obrad, bądź uchybiają powadze sesji.
3. W przypadku stwierdzenia, że radny w wystąpieniu odbiega od przedmiotu obrad, bądź
    przekracza przeznaczony dla niego czas, prowadzący obrady przywołuje go do rzeczy. Jeżeli
    pomimo tego radny nadal wypowiada się nie na temat, prowadzący obrady może go pozbawić
    głosu.
4. W przypadku, gdy forma lub treść wystąpienia albo zachowania radnego w sposób oczywisty
    zakłócają porządek obrad bądź naruszają powagę sesji, prowadzący obrady przywołuje radnego
    do porządku, a jeśli przywołanie nie odniosło skutku – odbiera mu głos, polecając odnotowanie
    tego faktu w protokole sesji.
5. Radny któremu prowadzący obrady odebrał głos, może domagać się głosowania  Rady w sprawie
    przywrócenia prawa do kontynuowania wypowiedzi.
6. Postanowienia ustępów poprzedzających stosuje się odpowiednio do osób spoza Rady,
    zaproszonych na sesję.
§ 37   
Prowadzący obrady jest zobowiązany przyjąć do protokołu sesji wystąpienie lub   oświadczenie radnego nie wygłoszone w trakcie obrad, o czym powiadamia Radę. 
  W sprawach dotyczących przedmiotu obrad, prowadzący: 
1) może udzielić głosu osobom spośród publiczności, o ile Rada nie postanowi inaczej;
2) udziela głosu przewodniczącym jednostek pomocniczych.
  1. Po wyczerpaniu porządku obrad prowadzący obrady kończy sesję, wypowiadając formułę:
    “Wysoka Rado, zamykam .... sesję Rady Gminy Tyrawa Wołoska”.
2. Czas od otwarcia sesji aż do jej zakończenia uznaje się za czas trwania sesji Rady.
  1. Warunki organizacyjne niezbędne dla prawidłowej pracy Rady na sesji, dotyczące zwłaszcza
    miejsca i powagi obrad oraz bezpieczeństwa radnych i innych osób uczestniczących w sesji,
    a także porządku po jej zakończeniu zapewnia Wójt, działając w tym zakresie w porozumieniu
    z Przewodniczącym Rady.
2. Do wszystkich osób pozostających w miejscu obrad po zakończeniu sesji mają zastosowanie
    ogólne przepisy porządkowe właściwe dla tego miejsca.
     1. Z każdej sesji Rady sporządza się protokół, który powinien zawierać:
   1) numer, datę i miejsce posiedzenia oraz numery uchwał;
   2) stwierdzenie prawomocności posiedzenia;
   3) listę obecności radnych i zaproszonych gości;
   4) informacje o zatwierdzeniu protokołów z sesji odbytych wcześniej;
   5) zatwierdzony porządek obrad;
   6) przebieg obrad, streszczenie przemówień i dyskusji oraz teksty zgłoszonych i uchwalonych
       wniosków;
   7) wyniki głosowań projektów uchwał i zgłoszonych do nich poprawek;
   8) czas trwania posiedzenia;
   9) podpis osoby sporządzającej protokół;
 10) podpis Przewodniczącego Rady lub prowadzącego obrady.
 11) nagranie przebiegu sesji zapisane na informatycznym nośniku danych.
2. Protokoły numeruje się cyframi rzymskimi, a uchwały arabskimi.
3. Nowa numeracja zaczyna się z początkiem każdej kadencji Rady.
4. Protokół przekazuje się Wójtowi oraz wykłada się do wglądu i ewentualnych uzupełnień
    w Urzędzie Gminy.
5. Wnioski w sprawie poprawek i uzupełnień protokołu rozstrzyga  Przewodniczący Rady
    lub prowadzący obrady. Wnioskodawcy, których wnioski nie zostały uwzględnione, mogą
    przedstawiać je na sesji do rozstrzygnięcia przez Radę.
     1. Sprawy będące przedmiotem obrad na sesji, Rada rozstrzyga w formie uchwał. 
2. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów 
    w obecności co najmniej połowy składu Rady.  1. Inicjatywa uchwałodawcza przysługuje:
   1) co najmniej 3 radnym;
   2) Komisjom;
   3) Wójtowi;
   4) klubom radnych;
   5) co najmniej 100 mieszkańcom Gminy Tyrawa Wołoska, posiadającym czynne prawo wyborcze
       do rady gminy.
2. Z inspiracją podjęcia inicjatywy uchwałodawczej w określonej sprawie - w stosunku
    do podmiotów wymienionych w ust. 1 – mogą występować organizacje społeczne  i zawodowe,
    jednostki pomocnicze działające na terenie Gminy oraz mieszkańcy. 
3. Projekty uchwał wnoszone przez radnych, Komisje, mieszkańców oraz kluby radnych, winny być
    złożone Przewodniczącemu Rady, który – celem zaopiniowania – niezwłocznie kieruje je
    do stosownych Komisji, Wójta i radcy prawnego, a jeśli uchwała może rodzić skutki finansowe,
    również do Skarbnika Gminy.
4. Projekt uchwały umieszcza się w porządku obrad najbliższej sesji, jeżeli wpłynął
    do Przewodniczącego Rady co najmniej na 10 dni przed zaplanowanym terminem sesji.
5. Podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 5 wyznaczają przedstawiciela upoważnionego
    do reprezentowania projektodawcy w pracach nad projektem uchwały.
6. Radnym w przygotowaniu projektów uchwał pomoc merytoryczną, organizacyjną i prawną
    zapewnia Urząd.
  W przypadku inicjatywy uchwałodawczej, o której mowa w § 43 ust. 1 pkt 5, ustala się następujący tryb postępowania:
1. Lista podpisów pod projektem uchwały powinna zawierać:
  1) nagłówek z opisem tytułu uchwały (projekt uchwały w sprawie ……);
  2) nazwisko i imię;
  3) adres zamieszkania;
  4) PESEL;
  5) podpis.
2. Urząd zapewnia przeprowadzenie weryfikacji liczby i poprawności złożonych podpisów. W razie
    stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie, Przewodniczący Rady zwraca całość    dokumentacji inicjatorom.
  1. Projekty uchwał Rady powinny zawierać:
   1) numer, datę;  
   2) tytuł;
   3) uzasadnienie;
   4)  podstawę prawną;
   5) merytoryczną regulację sprawy będącej przedmiotem uchwały;
   6) termin wejścia w życie uchwały oraz ewentualnie czas jej obowiązywania;
   7) wykonawcę;     
   8) rozstrzygnięcie dotyczące trybu ogłoszenia uchwały, jeżeli nie wynika ono  z przepisów prawa,     a także formę jej rozpowszechnienia;
   9) podpis (podpisy) wnioskodawców oraz radcy prawnego.
2. Mapki i plany załączone do projektów uchwał powinny być czytelnie opisane w sposób
    umożliwiający łatwe zlokalizowanie prezentowanego obszaru na terenie Gminy.
3. Projekty uchwał nie spełniające wymogów określonych w ust. 1 i 2, Przewodniczący Rady może
    odesłać do wnioskodawcy celem uzupełnienia.
  1.W przypadku zgłoszenia poprawek do projektu uchwały w postaci uzupełnień, skreśleń,   
   zmian brzmienia treści, porządku przepisów - ich treść musi być dokładnie sprecyzowana
   wraz z ustaleniem miejsca tej poprawki w projekcie uchwały.  
   Zgłoszone poprawki poddawane są pod głosowanie, poczynając od najdalej idącej 
   i – w zależności od wyników głosowania – są wprowadzane lub niewprowadzane do projektu 
   uchwały. Wnioskiem najdalej idącym, jest taki, którego przyjęcie wykluczy potrzebę głosowania 
   nad pozostałymi.
3. Projekt uchwały z wniesionymi do niej poprawkami poddawany jest w całości pod głosowanie.
4. Po głosowaniu projektu uchwały radny może wygłosić oświadczenie „votum separatum”
    wraz z uzasadnieniem. Informację o tym umieszcza się w protokole z sesji.
5. Po przeprowadzeniu głosowania nad projektem uchwały, na tym samym posiedzeniu możliwe 
    jest ponowne głosowanie tej samej uchwały (reasumpcja głosowania), jeżeli jest spełniony
    co najmniej jeden z poniższych warunków:
   1) błędnie lub niezrozumiale przedstawiono przedmiot głosowania;
   2) istnieje uzasadnione przypuszczenie, że część radnych źle zrozumiała istotę głosowania;
   3) pojawiły się nowe okoliczności mogące mieć wpływ na wynik głosowania. 1. W głosowaniu jawnym radni głosują przez podniesienie  ręki.
2. Rada może postanowić o przeprowadzeniu jawnego głosowania imiennego z wpisem
    do protokołu.
3. W głosowaniu tajnym nad wyborem osób na karcie do głosowania umieszcza się nazwiska
    i imiona kandydatów w porządku alfabetycznym. Obok każdego z nazwisk umieszcza się trzy
    kwadraty przeznaczone do oddania głosu „za”, „przeciw” lub „wstrzymuję się”. Radny oddaje
    głos przez wpisanie znaku „x” w wybranym kwadracie. Oddanie głosu „za” przy większej liczbie
    nazwisk niż jest miejsc mandatowych, wpisanie przy jednym nazwisku więcej niż jednego znaku
    „x”, oddanie pustej karty do głosowania (bez oddania głosu) stanowi, że głos jest nieważny.  
    Jeżeli wyboru dokonuje się zwykłą większością głosów, za wybranych uważa się kandydatów,
    którzy uzyskali kolejno największą liczbę głosów. Jeżeli wybór wymaga większości
    bezwzględnej, za wybranych uważa się kandydatów, którzy otrzymali więcej głosów za,
    niż suma głosów wstrzymujących się i przeciw.
4. W głosowaniu tajnym radni głosują za pomocą kart ostemplowanych pieczęcią Rady.
  1. Głosowanie w trybie jawnym przeprowadza prowadzący obrady.
2. Głosowanie w trybie tajnym przeprowadza powołana na sesji spośród radnych Komisja
    Skrutacyjna, która sporządza protokół z wykonania tych czynności.
  1. Uchwały Rady podpisuje Przewodniczący lub Wiceprzewodniczący Rady.
2. Oryginały uchwał ewidencjonuje i przechowuje się w Urzędzie Gminy.
3. Przewodniczący Rady może prostować oczywiste pomyłki w treściach przyjętych uchwał.
    O brzmieniu dokonanych sprostowań Przewodniczący zobowiązany jest poinformować  Radę
    na  najbliższej sesji.   1. Do zadań Przewodniczącego Rady należy:
   1) prowadzenie obrad Rady;
   2) monitorowanie terminowości wykonywania uchwał;
   3) określanie zadań wykonywanych przez Wiceprzewodniczących Rady;
   4) kontrolowanie terminowości odpowiedzi na interpelacje;
   5) reprezentowanie Rady na zewnątrz;
   6) organizowanie prac Rady w szczególności poprzez:
      a) koordynowanie działań Komisji Rady i przekazywanie im spraw do rozpatrzenia,
      b) nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z innymi samorządami w celu wymiany
          doświadczeń samorządowych,
      c) rozpatrywanie wniosków Komisji Rady w sprawach delegowania radnych do prac na rzecz
          Gminy oraz udziału w szkoleniach, konferencjach i seminariach.
   7) wykonywanie czynności z zakresu prawa pracy wobec Wójta, związane              
       z nawiązywaniem i rozwiązywaniem stosunku pracy.
2. Dla rozpatrzenia doraźnych spraw organizacyjnych i proceduralnych Rady, Przewodniczący
    Rady może zwołać zebranie przedstawicieli klubów radnych  i Przewodniczących Komisji, 
    ustalając czas, miejsce i listę uczestników takiego spotkania.
3. W sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, Przewodniczący Rady współpracuje 
    z Wiceprzewodniczącymi Rady.
4. Na wniosek Komisji lub z własnej inicjatywy, Przewodniczący Rady kieruje do Wójta wniosek
    o zlecenie opracowania ekspertyzy, w ramach środków zapisanych w budżecie Rady. 1. Radny powinien być członkiem co najmniej jednej Komisji stałej.
2. Komisje składają się z co najmniej 5 radnych. Jeśli liczba chętnych do pracy w Komisji jest
    mniejsza niż 4, Komisji nie powołuje się, a jej przedmiot działania powierza się innej Komisji.
  1. Pracami Komisji kieruje Przewodniczący Komisji.
2. Komisja wybiera ze swego grona Przewodniczącego, Zastępcę Przewodniczącego i Sekretarza
    Komisji. 1. Posiedzenie Komisji zwołuje i ustala porządek dzienny Przewodniczący Komisji lub jego
    zastępca. Posiedzenia Komisji stałych odbywają się w miarę potrzeb.
2. Komisje mogą odbywać wspólne posiedzenia.
3. W szczególnych przypadkach posiedzenia jednej lub kilku Komisji może zwołać
    Przewodniczący Rady, a w razie jego nieobecności Wiceprzewodniczący Rady.
4. Posiedzeniom Komisji przewodniczy osoba, która je zwołała.
5. Komisja pracuje na posiedzeniach, w których musi uczestniczy co najmniej połowa jej składu.
6. Opinie i wnioski Komisji uchwalane są w głosowaniu jawnym zwykłą większością głosów. 1. Przewodniczący Komisji mogą w charakterze ekspertów lub doradców zaprosić na posiedzenie
    inne osoby, których obecność lub wypowiedź, mogą być uzasadnione ze względu na przedmiot
    rozpatrywanej sprawy.
2. Komisja nie może odmówić wysłuchania określonej osoby, jeśli z wnioskiem o takie
    wysłuchanie zwróci się Przewodniczący Rady lub Wójt.
3. W celu wykonywania zadań kontrolnych Komisja, w razie potrzeby zwraca się do Wójta   za pośrednictwem Przewodniczącego Rady o zlecenie wykonania analiz  i ekspertyz.
  1. Komisja obraduje na posiedzeniach.
2. W imieniu Komisji dokumenty podpisuje jej przewodniczący a w razie jego nieobecności jego
    zastępca.
3. Z posiedzeń Komisji Sekretarz sporządza protokół, zaznaczając w nim m.in. czas rozpoczęcia 
    i zakończenia posiedzenia Komisji. Protokoły przechowuje się w  wyznaczonym miejscu    w Urzędzie Gminy.
  1. Komisja Rewizyjna jest stałym organem kontrolnym Rady. Komisja jest jedynym organem
    opiniodawczym i wnioskodawczym w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium
    Wójtowi.
 2.Zadaniem Komisji jest kontrola działalności Wójta i podporządkowanych mu jednostek
    organizacyjnych. Do zadań Komisji należy rozpatrywanie petycji, których adresatem jest Rada.
3. Komisja  wykonuje także inne zadania kontrolne zlecone przez  Radę.
4. Komisja dokonuje kontroli kierując się kryteriami obiektywizmu, celowości, rzetelności,
    sprawności (w sensie efektywnego działania), gospodarności i legalności.
5. Zakres działania obejmuje zadania własne Gminy oraz zlecone i powierzone w drodze
    porozumień.
6. Komisja Rewizyjna nie może ingerować w toczące się postępowania w indywidualnych
    sprawach, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia
    administracyjnego.
7. Komisja przygotowuje opinie w związku ze skargami na Wójta i kierowników jednostek
    organizacyjnych Gminy, współpracując w tym z Komisją merytoryczną, której obszaru
    działania skarga dotyczy. Wnioski w takich sprawach przedstawia na sesji Rady.
8. Członek Komisji Rewizyjnej nie może brać udziału w czynnościach Komisji, które dotyczą
    jego interesu prawnego, ani też w okolicznościach powodujących, że jego udział w tych
    czynnościach mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. W takich sytuacjach
    członek Komisji obowiązany jest wyłączyć się z udziału w kontroli, przedkładając
    Przewodniczącemu Komisji stosowne oświadczenie. Decyzję o wyłączeniu członka
    Komisji podejmuje Komisja w przypadku powzięcia wiadomości o zaistnieniu okoliczności
    powodujących wyłączenie i braku wniosku zainteresowanego.
  1. Petycję, która wpłynęła do Rady Gminy, Przewodniczący kieruje niezwłocznie do rozpatrzenia
    przez Komisję Rewizyjną Rady oraz do publikacji informacji (skanu) złożonej petycji na stronie
    internetowej www.tyrawa.pl.
2. Na stronie internetowej Urzędu Gminy umieszcza się także informacje dotyczące przebiegu
    postępowania, terminu i sposobu załatwienia petycji.
3. Przewodniczący Komisji Rewizyjnej Rady kieruje petycję do rozpatrzenia na najbliższe
    posiedzenie Komisji. Jeżeli Komisja uzna, że jej przedmiot nie mieści się w kompetencji organu
    uchwałodawczego, przekazuje ją właściwemu organowi władzy publicznej. O przekazaniu
    petycji według właściwości informuje podmiot wnoszący petycję.
4. O terminie posiedzenia Komisji, na którym będzie rozpatrywana petycja Przewodniczący
    Komisji Rewizyjnej zawiadamia przewodniczących wszystkich stałych komisji Rady.
5. Komisja Rewizyjna może zwrócić się do innej komisji Rady z prośbą o wyrażenie opinii
    o rozpatrywanej petycji. Petycja powinna być rozpatrzona niezwłocznie a najpóźniej w terminie
    3 miesięcy od jej wpływu.
6.Po rozpatrzeniu petycji Komisja Rewizyjna Rady Gminy może:
  1) podjąć inicjatywę uchwałodawczą (jeżeli petycja dotyczy zmiany przepisów prawa
      miejscowego) i wraz z projektem uchwały przekazuje Przewodniczącemu Rady celem
      wprowadzenia jej do porządku obrad Sesji;
  2) złożyć do Wójta wniosek w sprawie podjęcia przez niego inicjatywy uchwałodawczej
      w sprawie, która była przedmiotem petycji;
  3) podjąć inne działania mieszczące się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji.
7. Komisja Rewizyjna zawiadamia podmiot wnoszący petycję o sposobie jej załatwienia    wraz z uzasadnieniem w formie pisemnej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
8. Raz w roku, do 30 czerwca na stronie internetowej Rady zamieszcza się zbiorczą informacje   o petycjach, które zostały rozpatrzone przez Komisję Rewizyjną w roku poprzednim.
9. Petycje, które nie zostały rozpatrzone przed upływem kadencji Rady, podlegają rozpatrzeniu    przez Komisję Rewizyjną Rady następnej kadencji, zgodnie z ust.1-8.
10.Komisja Rewizyjna podejmuje także decyzję co do inicjatywy uchwałodawczej, o której    mowa w ust. 6 pkt 1 lub co do wniosku, o którym mowa w ust. 6 pkt 2 jeżeli w ubiegłej   kadencji Rady postępowanie w sprawie tej inicjatywy nie zostało zakończone.
  1. Komisja działa na podstawie rocznego planu pracy, zatwierdzonego przez Radę Gminy.
2. Rada może zlecić Komisji przeprowadzenie kontroli o charakterze doraźnym.
 
3. Rada Gminy zlecając przeprowadzenie kontroli Komisji, określa szczegółowy zakres,
    przedmiot i termin jej przeprowadzenia.
4. Pisemne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli wydaje Przewodniczący Rady Gminy.
5.Upoważnienie powinno zawierać:

1. nazwiska członków Komisji przeprowadzających kontrolę;
2. nazwę kontrolowanego podmiotu;
3. przedmiot i zakres kontroli;
4. planowany termin rozpoczęcia i zakończenia kontroli.

             6. Przewodniczący Komisji Rewizyjnej co najmniej na 3 dni przed rozpoczęciem kontroli
                 zawiadamia na piśmie kierownika kontrolowanej jednostki o zakresie i terminie kontroli.
             7. Przeprowadzający kontrolę członkowie Komisji Rewizyjnej mają prawo:

1.  wstępu do pomieszczeń jednostki kontrolowanej;
2. wglądu w dokumenty dotyczące przeprowadzanej kontroli;
3. wzywania kierownika jednostki kontrolowanej do składania ustnych lub pisemnych

   wyjaśnień;

4. sporządzania odpisów i kopii dokumentów jednostki kontrolowanej.

8. Przedstawiciel jednostki kontrolowanej ma prawo obecności podczas wykonywania
    przez członków Komisji czynności kontrolnych. Fakt ten odnotowuje się w protokole
    z przeprowadzonej kontroli.
9. Kierownik jednostki kontrolowanej ma prawo odmowy wglądu do dokumentów
    podlegających ochronie z mocy przepisów ustawowych. W przypadku odmowy Komisja
    Rewizyjna ma prawo wezwać kierownika jednostki kontrolowanej do złożenia wyjaśnień
    na posiedzeniu Komisji lub Rady Gminy.
10. Działalność członków Komisji Rewizyjnej przeprowadzających kontrolę  nie może
     naruszać  obowiązującego w danej jednostce porządku pracy oraz kompetencji organów
     sprawujących nadzór lub kontrolę służbową.
11. Kierownik jednostki kontrolowanej ma obowiązek:

1. zapewnić warunki i środki dla prawidłowego przeprowadzenia kontroli;
2. przedkładać na żądanie kontrolujących członków Komisji Rewizyjnej dokumenty    i materiały niezbędne do przeprowadzenia kontroli;
3. umożliwić wstęp do obiektów i pomieszczeń związanych z przeprowadzaną kontrolą;
4. pisemnie uzasadnić brak możliwości dostarczenia  żądanych dokumentów   lub odmowę ich udostępnienia.

1. Po zakończeniu kontroli sporządzany jest protokół pokontrolny, który zawiera:

1. imiona i nazwiska kontrolujących członków Komisji Rewizyjnej;
2. nazwę kontrolowanego podmiotu;
3. miejsce, datę , przedmiot i zakres kontroli;
4. ustalenie stanu faktycznego stwierdzonego  przez kontrolujących oraz opis stanu

    prawnego;

5. wyjaśnienia kontrolowanych;
6. w razie stwierdzenia nieprawidłowości, wykaz dokumentów, na podstawie których

    stwierdzono te nieprawidłowości;

7. propozycje wniosków i zaleceń pokontrolnych;
8. podpisy kontrolujących i obecnych podczas kontroli.

2. Kierownik jednostki kontrolowanej ma prawo wniesienia uwag do protokołu
   w terminie 7 dni od daty jego otrzymania.
3. Oryginał protokołu przechowywany jest w aktach Komisji, a odpisy protokołu przewodniczący Komisji Rewizyjnej przekazuje:

1. Przewodniczącemu Rady Gminy;
2. Wójtowi Gminy;
3. kierownikowi jednostki kontrolowanej.

4. Wyznaczony członek Komisji Rewizyjnej przedstawia na posiedzeniu Komisji wyniki kontroli, w obecności kierownika kontrolowanej jednostki lub osoby przez niego oddelegowanej oraz Wójta Gminy lub upoważnionego przedstawiciela Wójta.
5. W oparciu o protokół kontroli oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem kontrolowanego Komisja Rewizyjna sporządza sprawozdanie, które
   wraz z protokołem, wnioskami pokontrolnymi, projektami uchwał w tej sprawie, przedstawia Przewodniczącemu Rady i Wójtowi Gminy.
6. Wójt Gminy przedstawia Komisji Rewizyjnej swoje stanowisko do wyników kontroli               w terminie 14 dni od daty otrzymania.
7. Kierownik jednostki kontrolowanej zobowiązany jest w terminie 14 dni zawiadomić Przewodniczącego Rady i Wójta Gminy o sposobie realizacji wniosków i zaleceń pokontrolnych.
8. Komisja Rewizyjna może przeprowadzić kontrolę sprawdzającą w danej jednostce, która pozwoli na ustalenie wykonania pokontrolnych wniosków i zaleceń.

  Do zadań Komisji stałych należy: 
1. Kontrola Wójta i jednostek organizacyjnych Gminy w zakresie spraw, dla których  Komisja
    została powołana.
2. Współpraca z jednostkami pomocniczymi celem rozwiązywania spraw bieżących Gminy.
3. Opiniowanie i rozpatrywanie spraw przekazywanych Komisji przez Radę, Wójta,
    Przewodniczącego Rady, Komisje i radnych.
4. Podejmowanie z własnej inicjatywy spraw programowych objętych zakresem działania Komisji.
5. Występowanie z inicjatywą uchwałodawczą oraz przygotowywanie projektów uchwał    Rady.
6. Kontrola wykonywania uchwał Rady w zakresie swojego działania.
  W ramach kontroli, o której mowa w § 60 ust. 1, członkowie Komisji - z upoważnienia przewodniczącego Komisji i za wiedzą kierownika jednostki organizacyjnej - mają prawo  wglądu do wszystkich niezbędnych dokumentów, których ujawnienie nie podlega ograniczeniom na podstawie odrębnych przepisów. W sytuacji odmowy wglądu do dokumentów Komisja ma prawo wezwać kierownika jednostki kontrolowanej do złożenia wyjaśnień na posiedzeniu Komisji lub Rady.
    1. Gmina zapewnia jawność dokumentów dotyczących  jej działalności z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z innych ustaw.
2. Jawność dotyczy w szczególności realizacji zadań publicznych Rady, poszczególnych Komisji  i Wójta. 1. Udostępnienie informacji publicznej następuje, zgodnie z obowiązującymi przepisami,
    w szczególności poprzez:
   1) zamieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Tyrawa Wołoska;
   2) wgląd do protokołów z posiedzeń Rady i Komisji.
2. Informacje, które nie zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniane są na wniosek złożony zgodnie z obowiązującymi przepisami.
  Udostępnianie dokumentów do wglądu następuje w obecności pracownika prowadzącego dany zakres spraw w godzinach pracy Urzędu, a udostępnionych dokumentów nie wolno wynosić poza Urząd.  
  Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Tyrawa Wołoska.
  Tracą moc uchwała:
1.Uchwała Nr IV/20/2003 Rady Gminy Tyrawa Wołoska z dnia 26 lutego 2003 r.   w sprawie statutu Gminy Tyrawa Wołoska,
2.Uchwała Nr XVIII/109/08 Rady Gminy Tyrawa Wołoska z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie zmiany Statutu Gminy Tyrawa Wołoska
3.Uchwała Nr VIII/32/2011  Rady Gminy Tyrawa Wołoska z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie zmiany Statutu Gminy Tyrawa Wołoska (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2011 r. Nr 140
   poz. 2078). Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z mocą obowiązującą od dnia 1 maja 2016 r.